“Digitalisering begint niet bij software, maar bij informatie”
Voor Menno begon buildingSMART niet met technologie, maar met een overtuiging. “Digitalisering werkt alleen als informatie vrij en betrouwbaar tussen organisaties kan stromen.” In de periode dat hij bij BAM werkte, kwam hij intensief in aanraking met openBIM en IFC. Hij zag hoe belangrijk open standaarden waren om samenwerking in de bouw mogelijk te maken. Toen hem werd gevraagd voorzitter van buildingSMART Benelux te worden, hoefde hij daar dan ook niet lang over na te denken. “Open informatiestromen zijn de basis voor goede samenwerking. Daar wilde ik graag een bijdrage aan leveren.”
Een organisatie die volwassen werd
Toen Menno aantrad als voorzitter was buildingSMART al een bekende naam binnen de koplopers op het gebied van BIM en open standaarden. “De uitdaging lag wat mij betreft vooral in de volgende stap: groeien zonder de kracht van de community te verliezen. We wilden buildingSMART verder professionaliseren, maar wel een organisatie blijven waarin kennis delen en samenwerking centraal staan."
In zijn bestuursperiode werden de subchapters voor Nederland, België en Luxemburg opgezet. Ook werd de samenwerking met BIM Loket verder versterkt, onder meer rondom de BIM Basis ILS en de verdere ontwikkeling van digiGO. Daarnaast werd buildingSMART Professional Certification in de Benelux geïntroduceerd, waarmee professionals hun kennis van open standaarden kunnen aantonen. "We wilden opdrachtgevers, aannemers, softwareleveranciers, kennisinstellingen en beheerders vaker met elkaar aan tafel krijgen. buildingSMART moest een ontmoetingsplaats worden voor de hele sector." Tegelijkertijd werd nadrukkelijk de verbinding gezocht met de internationale organisatie. "We wilden niet alleen internationale ontwikkelingen volgen, maar daar ook actief invloed op uitoefenen.”
Nederlandse impact op het wereldtoneel
Een moment dat Menno altijd zal bijblijven, vond plaats vlak voordat hij voorzitter zou worden. “Tijdens de buildingSMART International Summit in Zuid-Korea mocht ik namens BAM een internationale buildingSMART Award in ontvangst nemen voor het Felix Platter Hospital in Basel. Een jaar later won ook het Amsterdamse Pontsteiger-project van Dura Vermeer een internationale award. Dat was een prachtige bevestiging dat Nederland internationaal echt vooropliep op het gebied van openBIM.”
Volgens Menno laat dat zien dat ook een relatief klein land wereldwijd een grote bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van open standaarden. “Veel Nederlandse experts zijn actief in internationale werkgroepen rond IFC, BCF, certificering en Facility Management. Daardoor hebben we echt invloed op de internationale agenda.”
Vrijwilligers maken het verschil
Hoewel buildingSMART in die jaren steeds professioneler werd, bleef de organisatie grotendeels draaien op vrijwilligers. “Dat is misschien wel de grootste uitdaging. Iedereen doet dit naast zijn gewone baan. Juist doordat de sector steeds meer verwacht van buildingSMART, vraagt dat om duidelijke keuzes en een goede organisatie. Je wilt professioneel werken, maar ook de energie en betrokkenheid van vrijwilligers behouden. Die balans blijft belangrijk. “Juist die vrijwillige inzet maakt buildingSMART bijzonder. Mensen doen mee omdat ze geloven in open samenwerking. Dat enthousiasme is misschien wel het grootste kapitaal van de organisatie.”
Van uitleggen naar vanzelfsprekend
Als Menno terugkijkt op de afgelopen twintig jaar ziet hij misschien wel de grootste verandering in de acceptatie van open standaarden. “Toen ik begon moesten we nog uitleggen waarom IFC en openBIM belangrijk waren. Dat is inmiddels anders. Vandaag de dag zijn open standaarden voor veel opdrachtgevers, aannemers, softwareleveranciers en asset owners gewoon een randvoorwaarde.”
Zelf merkt hij dat dagelijks in zijn huidige functie bij NRG PALLAS, waar wordt gewerkt aan de realisatie van een nieuwe nucleaire reactor. “Daar wordt informatie gewoon uitgewisseld via IFC en BCF. Niemand vraagt zich nog af óf je open standaarden gebruikt. Ze zijn vanzelfsprekend geworden.”
Wat hem misschien nog wel het meest heeft verrast, is de rol die gestructureerde data inmiddels speelt. “Ontwikkelingen zoals digital twins, assetmanagement en AI zijn alleen mogelijk als de onderliggende informatie betrouwbaar en gestandaardiseerd is. Daardoor zijn open standaarden relevanter dan ooit.”
De volgende stap
Voor de toekomst ziet Menno vier belangrijke thema's. De eerste is de verdere verbinding tussen BIM en assetmanagement. Daarnaast verwacht hij veel van AI, juist omdat open standaarden zorgen voor betrouwbare en gestructureerde data. Ook ziet hij grote kansen in de verdere digitalisering van infrastructuur-, energie- en industriële projecten. Maar misschien wel het belangrijkste thema is volgens hem minder technisch. “Goede governance. Door de snelle internationale groei wordt buildingSMART steeds complexer. Open standaarden werken alleen als mensen vertrouwen hebben in de manier waarop ze worden ontwikkeld en beheerd.”
Aan die governance draagt Menno zelf actief bij. Sinds 2020 is hij betrokken bij de internationale governance van buildingSMART, onder andere als lid van de nominatiecommissie voor het bestuur van buildingSMART International. Toen hij na zijn Nederlandse voorzitterschap enkele jaren in Saudi-Arabië woonde en werkte, hielp hij bovendien bij de oprichting van buildingSMART Saudi Arabia, waarmee de internationale ervaringen uit Nederland nu ook worden toegepast in een regio die volop investeert in digitale transformatie van de gebouwde omgeving. Daar is hij nog altijd bestuurslid. “Samen met internationale collega's ontwikkelde ik een gestandaardiseerd businessplan voor nieuwe chapters, dat inmiddels wereldwijd als voorbeeld wordt gebruikt. Het is mooi om te zien dat ervaringen uit Nederland nu bijdragen aan de verdere groei van buildingSMART wereldwijd.”
De mens achter de standaard
Misschien is dat wel de belangrijkste les die Menno in al die jaren heeft geleerd. “Toen ik begon dacht ik vooral dat buildingSMART over standaarden ging. Inmiddels kijk ik daar anders naar. Uiteindelijk gaat buildingSMART niet over technologie, maar over mensen. Standaarden zijn slechts het middel waarmee mensen, organisaties en landen beter kunnen samenwerken. Dat is volgens mij precies de kracht van buildingSMART. Niet de techniek zelf, maar de verbinding die daardoor ontstaat.”
